SPRAWOZDANIE Z LII OLIMPIADY HISTORYCZNEJ 2025/2026
W roku szkolnym 2025/2026 Polskie Towarzystwo Historyczne zorganizowało pięćdziesiątą drugą edycję Olimpiady Historycznej dla uczniów szkół ponadpodstawowych. Przeprowadzenie Olimpiady było możliwe dzięki pracy Komitetu Głównego Olimpiady Historycznej, działającego w strukturach PTH, Komitetów Okręgowych oraz Komitetów Szkolnych zrzeszających nauczycieli z całego kraju. Olimpiada Historyczna została zrealizowana dzięki dotacji Ministerstwa Edukacji Narodowej przy znaczącym wsparciu Kancelarii Sejmu RP oraz Instytutu Pamięci Narodowej, a także innych instytucji, w tym uczelni wyższych.
Eliminacje I stopnia
Eliminacje szkolne (I stopnia) Olimpiady Historycznej zorganizowane zostały przez Szkolne Komisje Olimpiady Historycznej w dniach 10 października–16 listopada 2025 r. W systemie zarejestrowano 3542 uczniów, prace oddało 3044 uczestników. Tematy prac pisemnych miały następujące brzmienie:
Uczniowie, którzy uzyskali ocenę dobrą plus, bardzo dobrą lub celującą, zostali dopuszczeni do eliminacji ustnych, które zorganizowano w dniach 21-23 listopada 2025 r. W czasie eliminacji ustnych uczniowie odpowiadali na trzy pytania: 1) z zakresu podstawy programowej z historii dla szkół ponadpodstawowych, 2) z zakresu jednej z wybranych specjalności, 3) z zakresu znajomości trzech wybranych lektur z wykazu przygotowanego przez Komitet Główny. W wyniku zawodów ustnych I etapu Komisje Szkolne wyłoniły 2109 osób, które zostały zakwalifikowane do II etapu.
Eliminacje II stopnia
Eliminacje II stopnia (etap okręgowy) zostały przeprowadzone w terminie od 10 do 29 stycznia 2026 r. Eliminacje pisemne zostały przeprowadzone 10 stycznia 2026 r. w siedzibach 17 Komitetów Okręgowych. Do eliminacji pisemnych przystąpiło 1806 uczestników. Tematy wypracowań pisemnych tego etapu miały następujące brzmienie:
Komitety Okręgowe przekazały zakodowane prace uczniów do oceny ekspertom. Ocenione prace wraz z kartami ocen przedstawiono następnie do akceptacji Przewodniczącym Komitetów Okręgowych. Autorzy prac ocenionych na minimum 40 punktów zostali zakwalifikowani do eliminacji ustnych, które odbyły się w dniach 15-29 stycznia 2026 r. W eliminacjach ustnych uczniowie odpowiadali przed komisjami na trzy pytania z zakresu: 1) wybranej specjalności, 2) podstawy programowej (zakres rozszerzony), 3) pięciu wybranych lektur (trzy z wykazu lektur ogłoszonego przez Komitet Główny oraz dwie wybrane przez ucznia).
Po przeprowadzonych eliminacjach ustnych Komitety Okręgowe wytypowały jako kandydatów do eliminacji centralnych osoby, które zajęły w danym okręgu trzy pierwsze lokaty (51 osób) oraz wskazały dodatkowe osoby zgodnie z algorytmem uwzględniającym liczbę osób zakwalifikowanych do II etapu eliminacji w poszczególnych okręgach (z uwagi na fakt, że w kilku okręgach liczba uczestników rozłożyła się podobnie, Komitet Główny zadecydował o przyznaniu dodatkowych 50 miejsc w skali kraju, zamiast regulaminowych 49).
Prace kandydatów do eliminacji centralnych zostały przekazane Komitetowi Głównemu. Po rozpatrzeniu zgłoszonych odwołań na wniosek Przewodniczącego Komitet Główny Olimpiady Historycznej zdecydował o zakwalifikowaniu do eliminacji centralnych 102 uczestników.
Eliminacje III stopnia (centralne)
Eliminacje pisemne zostały podzielone na dwie części. Pracę pisemną na 1 z 6 tematów uczniowie pisali 28 marca 2026 r. w siedzibach Komitetów Okręgowych na platformie internetowej Olimpiady Historycznej, natomiast analiza tekstów źródłowych i eliminacje ustne odbyły się 13-14 kwietnia 2026 r. w Gdańsku-Jelitkowie. W eliminacjach wzięło udział 102 uczestników.
Tematyka prac pisemnych przedstawiała się następująco:
Zakodowane prace pisemne i analizy tekstu źródłowego zostały przekazane do oceny ekspertom Komitetu Głównego Olimpiady. Ocenione prace wraz z kartami ocen dwóch oceniających przedstawiono następnie do oceny i zatwierdzenia Przewodniczącemu Komitetu Głównego.
14 kwietnia 2026 r. odbyła się część ustna eliminacji III etapu, w czasie której uczestnicy odpowiadali przed komisjami na pytania z wybranej przez siebie epoki oraz na pytania dotyczące wybranych ośmiu lektur (pięć lektur z wykazu Komitetu Głównego, trzy zaproponowane przez ucznia). Tego samego dnia młodzieży wręczono nagrody – wszyscy uczestnicy otrzymali karty podarunkowe Empiku w wysokości 250 zł zakupione z dotacji MEN oraz zestawy książek przekazane przez IPN oraz Fundację Nauki Polskiej.
Po przeprowadzeniu eliminacji ustnych i podsumowaniu wszystkich ocen uzyskanych przez uczestników w czasie etapu centralnego Komitet Główny wyłonił laureatów i finalistów LII Olimpiady Historycznej. Tytuł laureata przyznano 55 osobom, które w eliminacjach III stopnia uzyskały minimum 75 punktów. Tytuł finalisty otrzymało kolejnych 47 uczniów.
15 kwietnia 2026 r. w Dworze Artusa w Gdańsku odbyła się uroczysta ceremonia zakończenia LII Ogólnopolskiej Olimpiady Historycznej, w której udział wzięli: Kacper Lawera – Dyrektor Departamentu Komunikacji MEN, przedstawiciele Sejmu RP, dr Marek Szymaniak – dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku, a także prof. Arkadiusz Janicki – dziekan Wydziału Historycznego Uniwersytetu Gdańskiego oraz członkowie Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Historycznego. Uroczystość rozpoczęła się od wystąpienia Dyrektora Departamentu Komunikacji MEN – Kacpra Lawery, który odczytał list od Minister Edukacji Barbary Nowackiej. Do olimpijczyków zwrócił się również dyrektor IPN w Gdańsku – dr Marek Szymaniak, dyrektor gdańskiego oddziału IPN. Na koniec do uczestników finału LII Ogólnopolskiej Olimpiady Historycznej przemówił Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego prof. dr hab. Robert Litwiński. Po wystąpieniach odbyła się uroczystość wręczenia dyplomów i nagród uczestnikom Olimpiady.
Zwycięzcą Olimpiady został Wojciech Hrynkiewicz-Sudnik (KOSTKA Publiczne Liceum Ogólnokształcące Jezuitów im. św. Stanisława Kostki w Krakowie), który otrzymał główną nagrodę rzeczową Marszałka Sejmu RP (komputer przenośny). Drugi komputer, ufundowany przez Kancelarię Sejmu RP, odebrał Filip Jereczek z I Liceum Ogólnokształcące im. Józefa Wybickiego w Kościerzynie, który był jedynym laureatem z zakresu specjalności historia parlamentaryzmu w Polsce. Nagrody rzeczowe ufundowane przez Kancelarię Sejmu otrzymało 15 najlepszych laureatów. Najlepszy wynik ze specjalności historia XX wieku uzyskał Wojciech Frąckiewicz z II Liceum Ogólnokształcącego im. Mieszka I w Szczecinie, który otrzymał nagrodę specjalną Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej: Generał Kazimierz Sosnkowski 1885-1969. Wola, wytrwałość i upór.
Podsumowanie
Organizacja i przebieg Olimpiady Historycznej stworzyły uczniom zdolnym, zainteresowanym historią, możliwość poszerzania wiedzy, rozwijania pasji historycznych oraz doskonalenia umiejętności badawczych. Samodzielna praca uczestników, związana z przygotowaniami do kolejnych etapów eliminacji, połączona z lekturą prac naukowych i popularnonaukowych z zakresu historii Polski i historii powszechnej, sprzyjała kształtowaniu ich świadomości historycznej. Udział w Olimpiadzie mobilizował również nauczycieli do intensywniejszej pracy z uczniem zdolnym, a uczniów zachęcał do udziału w międzyszkolnej i ogólnopolskiej rywalizacji sprawdzającej wiedzę historyczną oraz rozwijane umiejętności.
Podsumowując LII edycję Olimpiady Historycznej, członkowie Komitetu Głównego zwrócili uwagę na wysoki poziom odpowiedzi ustnych oraz słabsze wyniki osiągane przez uczestników w części pisemnej eliminacji. Zasugerowano, aby podczas spotkań z uczestnikami kolejnych edycji podkreślać znaczenie przygotowania planu pracy przed rozpoczęciem pisania wypracowania. Takie działanie mogłoby przyczynić się do poprawy ocen uzyskiwanych w części pisemnej.
Polskie Towarzystwo Historyczne oraz Komitet Główny Olimpiady Historycznej wyrażają głęboką wdzięczność wszystkim osobom i instytucjom, których zaangażowanie oraz wsparcie umożliwiły organizację LII Olimpiady Historycznej.
